Camellones – historyczne struktury na 500 000 hektarów mogły powstać bez władzy centralnej

19 sierpnia 2026, 12:09

W latach 60. XX wieku naukowcy analizujący pierwsze zdjęcia satelitarne kolumbijskiego regionu La Mojana zobaczyli coś, co wyglądało jak gigantyczny regularny wzór. Został on wyryty w krajobrazie przez olbrzymią liczbę grzbietów i kanałów. To pozostałości po camellones, wyniesionych polach uprawnych tworzonych przez lud Zenú od końca ubiegłej ery, aż po X-XI wiek naszej ery. Obecnie specjaliści szacują, że camellones zajmują łącznie 500 000 hektarów. Kilkadziesiąt państw na świecie ma mniejszą powierzchnię.



Przemysłowa hodowla kur przyspieszyła rozprzestrzenianie się patogenów

18 sierpnia 2026, 09:53

Przemysłowa hodowla kury domowej doprowadziła do tego, że obecnie na Ziemi żyje 31 miliardów osobników tego gatunku i stanowią one 70% masy wszystkich ptaków na Ziemi. Naukowcy z University of Oxford i University of Sheffield – Oakem J. Kyne, Bridget S. Penman, David J. Kelly i Samuel K. Sheppard – poinformowali na łamach PNAS, że intensywna hodowla drobiu stała się wylęgarnią dla jednego z najgroźniejszych patogenów pokarmowych, bakterii Campylobacter jejuni.


Współczesna „klątwa mumii”. Naukowcy o ryzykownym handlu szczątkami w internecie

17 sierpnia 2026, 08:58

Rozwój mediów społecznościowych i platform e-commerce ułatwiły handel... zmumifikowanymi szczątkami ludzi i zwierząt. Naukowcy z University of Staffordshire, Uniwersytetu w Wilnie, Uniwersytetu w Messynie i Adelaide University opisali w najnowszym numerze International Journal of Cultural Property ryzyko związane z amatorskim handlem tego typu obiektami. Zespół Kirsty Squires, Daria Piombino-Mascalego, Clary Urzì i Damiena Huffera przeanalizował 128 ogłoszeń sprzedaży zmumifikowanych szczątków publikowanych na Facebooku, Instagramie, w domach aukcyjnych oraz na platformach handlowych między 2011 a 2025 rokiem. Naukowcy zauważyli, że handel ten stanowi nie tylko problem etyczny i prawny, ale realne zagrożenie dla zdrowia publicznego.


Chodzenie po schodach wiąże się z dłuższym życiem i lepszym stanem zdrowia

15 sierpnia 2026, 06:59

Rzadko zastanawiamy się nad tym, czy wchodzenie po schodach ma wpływ na nasze zdrowie. Decyzję o wyborze drogi podejmujemy automatycznie. Tymczasem najnowsza metaanaliza opublikowana w American Journal of Cardiovascular Drugs przez naukowców z University of East Anglia oraz Norfolk and Norwich University Hospital sugeruje, że codzienne wybory mogą mieć wpływ na długość życia.


List papieża rzuca nowe światło na europejski wymiar bitwy pod Hastings

11 sierpnia 2026, 15:30

Bitwa pod Hastings w 1066 roku to jeden z najważniejszych momentów w historii Anglii. W bitwie tej zginął Harold Godwinson (Harold II), ostatni anglosaski król Anglii, a tron objął normański najeźdźca Wilhelm Zdobywca. Nowe badania brytyjskiego historyka prof. Toma Licence’a z University of East Anglia sugerują, że bardzo istotną rolę mogła odegrać polityka kościelna rozgrywająca się blisko tysiąc kilometrów od pola bitwy – w Rzymie.


Polacy stworzyli olbrzymią bazę danych oddziaływania leków psychotropowych na EEG

10 sierpnia 2026, 10:21

Leki psychotropowe od dekad stanowią podstawę leczenia zaburzeń psychicznych, jednak sposób, w jaki dokładnie wpływają na aktywność elektryczną mózgu, nigdy wcześniej nie został zbadany na tak dużą skalę. Zespół naukowców – w składzie Magdalena Szponar, Patrycja Dzianok, Bartłomiej Gmaj, Wojciech Jernajczyk i Jan Kamiński – z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. Nenckiego PAN, Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, Instytutu Psychiatrii i Neurologii oraz SUNY Upstate Medical University, przeanalizował ponad 24 tysiące zapisów EEG pochodzących z dwóch warszawskich szpitali psychiatrycznych. Wyniki tej pracy, opublikowane w czasopiśmie eBioMedicine, tworzą największy jak dotąd atlas neurofizjologicznych „podpisów" głównych klas leków psychotropowych.


W etruskim mieście odkryto rytualną studnię z nienaruszonymi darami i ludzkimi szkieletami

7 sierpnia 2026, 14:50

Na terenie starożytnego etruskiego miasta Kainua, w pobliżu Marzabotto we włoskiej prowincji Emilia-Romania, archeolodzy odkryli wyjątkową rytualną studnię zawierającą doskonale zachowane dary wotywne oraz szczątki dwóch ludzi. Znalezisko dostarcza nowych informacji o religii Etrusków, kulcie wody oraz rytuałach towarzyszących zakładaniu i opuszczaniu miast.


Czy infekcja SARS-CoV-2 w ciąży może odbić się na zdrowiu dziecka? Są wyniki metaanalizy

7 sierpnia 2026, 09:16

Pandemia COVID-19 wywołała u przyszłych rodziców obawy wykraczające poza samo ryzyko ciężkiego przebiegu choroby. Zastanawiano się, czy zakażenie SARS-CoV-2 przebyte w ciąży może odbić się na rozwoju dziecka w kolejnych latach życia. Odpowiedzi szuka najnowszy przegląd systematyczny i metaanaliza opublikowane w czasopiśmie Preventive Medicine Reports przez Ryana Whalleya i jego zespół z Uniwersytetu w Edynburgu.


Zmieniamy się bardziej, niż nam się wydaje. Nasza osobowość nie jest stała

4 sierpnia 2026, 10:58

Przez większą część XX wieku i psychologowie, i opinia publiczna uznawali, że osobowość dorosłego człowieka jest niemal niezmienna. Choć kolejne dekady badań rozwojowych temu przeczyły, przekonanie o wyjątkowej stabilności cech osobowości – ekstrawersji, ugodowości, sumienności, neurotyczności i otwartości na doświadczenie – dominuje w potocznym myśleniu. Nowe badanie opublikowane w Communications Psychology, przeprowadzone przez zespół Amandy J. Wright z Uniwersytetu w Zurychu, pokazuje, że to przekonanie jest błędne.


H. erectus czy P. boisei? Ślady sprzed 1,4 miliona lat mogą znacząco zmienić naszą wiedzę

31 lipca 2026, 15:57

W północnej Kenii, w formacji Koobi Fora nad jeziorem Turkana, zespół badaczy z USA i Kenii odkrył wyjątkowe stanowisko skamieniałych śladów stóp sprzed około 1,43 miliona lat. Odciski zachowane na jednej powierzchni dawnego brzegu jeziora dokumentują grupę ośmiu hominidów poruszających się razem w tym samym miejscu i czasie.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy